Herdenkingsrede 2018

—————————————————————————————————————————

Door wnd. burgemeester R. van Schelven van de gemeente Bunnik

Geachte aanwezigen, dames en heren, jongens en meisjes,

Ook dit jaar bent u weer met zovelen naar deze prachtige, verstilde plek gekomen, om met elkaar diegenen te herdenken die hier, maar ook elders, hun leven hebben gegeven voor onze vrijheid.
Op déze plek zijn tenminste 52 dappere mannen geëxecuteerd, omdat zij de moed hadden in opstand te komen tegen de bezetter.
Hun namen zullen weer genoemd worden.

Het thema van 2018 is het Jaar van Verzet.
‘Wat zou u, wat zou jij, wat zou ik doen, onder oorlogsomstandigheden?’ Dat is een belangrijke vraag die u zichzelf wellicht, net als ik, ook wel eens stelt in deze dagen van herdenken en vieren. De vraag is gemakkelijk gesteld, maar het antwoord is niet zo eenvoudig.
Er zullen maar weinig mensen zijn, die durven bekennen dat ze nìet zouden helpen wanneer ze gevraagd wordt een Joods kind of een geallieerde piloot een schuilplaats te bieden. Ingewikkelder wordt het, wanneer je je probeert in te leven in de moeilijke en vaak complexe omstandigheden waarin de mensen toen voor het nemen van zulke besluiten stonden.
Iemand die de oorlog heel bewust had meegemaakt zei mij eens: ‘De meeste Nederlanders waren EKWW-ers’. Eerst kijken wie wint; de meeste mensen waren niet zo heel dapper. En daarnaast, het leven ging voor het grootste deel ook gewoon door. Er werd gewoon gewerkt, er werden gewoon voetbalwedstrijden gespeeld.

Het was in ieder geval niet allemaal zwart/wit. Of zo u wilt goed of fout. Er waren heel veel grijstinten. En tussen die grijstinten waren er mensen die het juk van de bezetter níet accepteerden; om kleine of heel principiële, grote redenen.
De motieven om het risico van bestraffing, soms zelfs de dood, wèl te trotseren, liepen sterk uiteen. Voor de één was een betrekkelijk klein incident, op straat of op het werk, een reden om in verzet te komen. Anderen lieten zich inspireren door grootse idealen.
Soms was een daad van verzet het laatste wat overbleef om familieleden of kameraden te helpen. Voor anderen vormde de illegaliteit de enige uitweg om te kunnen overleven, om te ontkomen aan razzia’s of deportaties.
Wat zou u doen, wat zou jij doen, wat zou ik doen?

In Arnhem staat op een monument: “De meeste mensen zwijgen, een enkeling stelt een daad”. Piet Hoefsloot jr. werd onlangs voor dit monument geïnterviewd over zijn vader, die ook hier gefusilleerd is.
Wanneer we nadenken over de wereld van toen én de wereld van nu, en ons daarbij de vraag stellen: ‘Zou ik een keuze maken? Zou ik de juiste keuzes maken? Zou ik het echt durven wanneer de ander een beroep op mij doet?’

Wat zou u doen, wat zou jij doen, wat zou ik doen?
Dat is de vraag van alle tijden, niet alleen in tijden van oorlog; ook nu! Het is goed om daar stil bij te staan.
Zo dadelijk herdenken wij al diegenen die op deze plek, en elders op de wereld zijn gestorven. Zij vochten voor onze vrijheid, al ging dat ten koste van hun eigen leven.
Het is een groot goed dat wij, hier en in heel Nederland, 73 jaar na de bevrijding, nog steeds herdenken.

Dank u wel.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s